Van sonartraining op mijn boot naar Zimbabwe: AutoChart Live en dieptekaarten in de praktijk
11 augustus 2019 Bart van den Boom
Korte omschrijving:
Praktijktraining op mijn boot met AutoChart Live op een Humminbird SOLIX, waarin geohydroloog Jan Hoogendoorn van Vitens-Evides leert hoe je systematisch dieptekaarten opbouwt, hoe AutoChart Live werkt en hoe ACU-bestanden worden opgeslagen en gebruikt. De werkwijze wordt later toegepast in Zimbabwe met Humminbird HELIX voor het in kaart brengen van stuwmeren.
Training op mijn boot met Humminbird SOLIX
De training vond plaats op mijn boot met een Humminbird SOLIX als centraal systeem. Op het water is bij uitstek de manier waarop je AutoChart Live goed kunt uitleggen, omdat je tijdens het varen direct ziet hoe sonargegevens worden omgezet in een live opbouw van een dieptekaart.
Het doel van de sessie was niet alleen om de functies van het systeem te laten zien, maar vooral om het proces achter dieptekaarten begrijpen. Hoe ontstaat een kaart eigenlijk terwijl je vaart? Wat gebeurt er met de sonarinformatie onder water, en hoe wordt dat vertaald naar een bruikbaar kaartbeeld?
Voor Jan Hoogendoorn, geohydroloog bij Vitens-Evides, was dit een interessant moment omdat hij normaal werkt met hydrologische data en modellen. Nu zag hij die data niet achteraf in een rapport, maar live ontstaan terwijl we over het water voeren. Dat maakt de koppeling tussen sonar, interpretatie en praktijk erg direct.
AutoChart Live en het maken van dieptekaarten
AutoChart Live vormt de kern van deze training. Terwijl we verschillende vaarlijnen uitvoerden, werd elke meter direct vastgelegd en toegevoegd aan de groeiende dieptekaart.
Wat daarbij duidelijk werd, is dat een dieptekaart nooit “af” begint. Het is een proces dat laag voor laag wordt opgebouwd. Elke nieuwe vaarronde voegt extra detail toe, waardoor het totaalbeeld steeds betrouwbaarder en nauwkeuriger wordt.
Belangrijk was vooral het systematisch werken. Door niet willekeurig te varen, maar gestructureerd lijnen uit te zetten, ontstaat er een compleet beeld van het stuwmeer. Dat is essentieel wanneer je met onbekende wateren werkt, zoals in Zimbabwe, waar vaak geen bestaande nauwkeurige kaarten beschikbaar zijn.
ACU-bestanden en dataopslag (ACDATA)
Alle metingen die tijdens AutoChart Live worden uitgevoerd, worden opgeslagen op de SD-kaart in de map ACDATA. De ruwe data wordt daarbij weggeschreven als ACU-bestanden.
Deze bestanden zijn belangrijk omdat ze de basis vormen van alles wat later met de dieptekaart kan worden gedaan. Ze bevatten de onderliggende meetinformatie die gebruikt wordt om de kaart op te bouwen en eventueel later te analyseren of te exporteren naar bijvoorbeeld AutoChart Pro.
Tijdens de training kwam ook de vraag naar voren hoe deze bestanden precies tot stand komen: komen ze direct uit het apparaat of via software op een laptop? Dat onderscheid is relevant voor iedereen die verder wil werken met de data, omdat het bepaalt hoe flexibel je later bent in verwerking en gebruik.
Van SOLIX naar HELIX: dezelfde techniek in een andere omgeving
Een belangrijk onderdeel van de training was de overgang naar de praktijk in Zimbabwe. Daar zal worden gewerkt met Humminbird HELIX-systemen, terwijl tijdens de training de SOLIX werd gebruikt. De Helixen zijn aangeschaft door Vitens-Evides om metingen te doen in het stuwmeer.
Hoewel de bediening en menustructuur anders zijn, is de onderliggende techniek exact hetzelfde. AutoChart Live werkt op beide systemen op dezelfde manier: sonar data wordt realtime omgezet in een dieptekaart die tijdens het varen wordt opgebouwd.
Dat maakt de vertaling van training naar praktijk heel direct. Alles wat op de SOLIX wordt uitgelegd en geoefend, kan in het veld op de HELIX worden toegepast zonder dat de werkwijze verandert.
Metingen in Zimbabwe
Inmiddels zijn in Zimbabwe de eerste metingen uitgevoerd in de stuwmeren die onderdeel zijn van het drinkwatersysteem. Deze eerste profielen verliepen voorspoedig en gaven direct inzicht in de opbouw van de bodem.
Wat hier belangrijk is, is dat het niet gaat om één enkele meting, maar om een systematische aanpak. Door meerdere vaarlijnen en meetrondes te combineren ontstaat er stap voor stap een compleet beeld van het stuwmeer.
Dit is essentieel voor waterbeheer, omdat deze meren een directe rol spelen in de drinkwatervoorziening. Inzicht in diepte en mogelijke sedimentatie is nodig om te begrijpen hoeveel capaciteit er werkelijk beschikbaar is en hoe het systeem zich in de tijd ontwikkelt.
Praktisch werken in het veld
Tijdens de uitvoering in Zimbabwe kwam ook een praktische uitdaging naar voren rondom de montage van de transducer. Omdat er geen permanente aanpassingen aan de boot mochten worden gedaan, is er een tijdelijke oplossing toegepast om toch stabiel en betrouwbaar te kunnen meten.
Dit soort situaties zijn typisch voor veldwerk in dit soort projecten. Je werkt niet onder laboratoriumomstandigheden, maar in de praktijk, waar je soms moet aanpassen zonder de kwaliteit van de metingen te beïnvloeden.
Ondanks deze praktische aanpassing bleven de metingen stabiel en bruikbaar, en konden er direct diepteprofielen worden opgebouwd die inzicht geven in de structuur van de stuwmeren.
Conclusie
Deze praktijkcase laat zien hoe AutoChart Live, sonartraining op mijn boot en ACU-bestanden samenkomen in één praktische werkwijze voor het in kaart brengen van stuwmeren.
Door de training op een Humminbird SOLIX en de toepassing in het veld met Humminbird HELIX ontstaat één consistente methode om snel en betrouwbaar dieptekaarten op te bouwen.
Voor Jan Hoogendoorn van Vitens-Evides betekende dit een directe vertaling van sonar-techniek naar praktisch waterbeheer in het veld, met als doel beter inzicht te krijgen in de capaciteit en opbouw van stuwmeren in Zimbabwe.
👉Wil je meer weten over AutoChart Live, dieptekaarten of sonartraining op het water? Neem gerust contact op voor meer informatie.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat is AutoChart Live precies?
AutoChart Live is een functie van Humminbird waarmee je tijdens het varen direct een dieptekaart opbouwt op basis van sonargegevens. De kaart ontstaat realtime terwijl je over het water beweegt.
Hoe worden dieptekaarten gemaakt met AutoChart Live?
Tijdens het varen worden sonar- en GPS-gegevens gecombineerd. Deze informatie wordt direct verwerkt tot een kaart die steeds verder wordt aangevuld naarmate je meer lijnen vaart over het water.
Wat zijn ACU-bestanden en waarom zijn ze belangrijk?
ACU-bestanden zijn de ruwe AutoChart Live-data die wordt opgeslagen op de SD-kaart in de map ACDATA. Ze vormen de basis van de dieptekaart en kunnen later worden gebruikt voor analyse of export.
Wat is het verschil tussen Humminbird SOLIX en HELIX?
De SOLIX en HELIX gebruiken dezelfde AutoChart Live-techniek. Alleen de bediening en interface verschillen. De manier waarop dieptekaarten worden opgebouwd blijft identiek.
Kun je met AutoChart Live stuwmeren in kaart brengen?
Ja, AutoChart Live is zeer geschikt voor het systematisch in kaart brengen van stuwmeren, zeker wanneer er geen bestaande nauwkeurige kaarten beschikbaar zijn.
Waarom is sonartraining op een boot belangrijk?
Omdat je leert hoe je gestructureerd moet varen en hoe je sonargegevens moet interpreteren, zodat er betrouwbare en volledige dieptekaarten kunnen worden opgebouwd.
