Blog: Cavitatie en luchtbellen bij sonar: oorzaak van storingen en slecht sonarbeeld
12 mei 2026 Bart van den Boom
Cavitatie en luchtbellen bij sonar
Waarom sonar gevoelig is voor lucht
Sonar werkt met geluidsgolven die zich door water verplaatsen.
👉 Zodra er lucht tussen de transducer en het water komt, raakt het sonar-signaal verstoord.
Dit veroorzaakt vaak:
- wegvallend sonarbeeld
- ruis of storing
- slecht bodemcontact
- instabiele diepteweergave
- verlies van detail bij hogere snelheid
Wat is cavitatie?
Cavitatie ontstaat wanneer waterstroming rondom de romp, motor of transducer lucht en turbulentie veroorzaakt.
Hierdoor ontstaan:
- luchtbellen
- schuimvorming
- verstoorde waterstroming
- instabiele signaaloverdracht
👉 Sonar kan niet goed door lucht “kijken”, waardoor het beeld verstoord raakt.
Hoe herken je cavitatie in sonarbeeld?
Typische symptomen zijn:
- sonarbeeld valt weg tijdens varen
- diepte springt of verdwijnt
- veel ruis of clutter in beeld
- strepen of vervorming in Side Imaging
- slecht bodemcontact op snelheid
- beeld perfect stilstaand, maar slecht tijdens varen
👉 Vooral bij hogere snelheid worden deze problemen zichtbaar.
Welke sonarsystemen hebben hier last van?
Cavitatie beïnvloedt vrijwel alle moderne sonartechnieken van alle merken:
- 2D sonar
- Down Imaging
- Side Imaging
- MEGA Live Imaging
- MEGA 360 Imaging
👉 Hoe hoger de frequentie en detailweergave, hoe gevoeliger het systeem wordt voor luchtverstoring.
Meest voorkomende oorzaken
In de praktijk zie ik vaak:
- transducer te hoog gemonteerd
- verkeerde kant motor ivm draairichting propeller (Propwash schroefwater/schroeflucht)
- montage achter turbulente rompdelen
- montage te dicht bij motor of step
- slechte uitlijning van de transducer
- lucht die onder de romp wordt getrokken
- beschadigde of vervuilde transducer
👉 De meeste sonarproblemen op snelheid zijn installatiegerelateerd.
Belangrijk praktijkinzicht
Veel gebruikers denken dat:
- de sonar defect is
- de software fout werkt
- de transducer kapot is
👉 Terwijl de echte oorzaak vaak simpelweg lucht onder de transducer is.
Oplossingen voor cavitatieproblemen
Een stabiel sonarbeeld begint bij correcte montage.
Belangrijke oplossingen:
- transducer lager plaatsen
- montage buiten turbulente waterstroming
- correcte hoek van de transducer
- voldoende afstand tot motor en rompverstoringen
- transducer verplaatsen andere kant motor (draairichting propeller)
- kabels en montage controleren
- testen op verschillende snelheden
👉 Kleine aanpassingen kunnen enorme verschillen geven in beeldkwaliteit.
Conclusie
Cavitatie en luchtbellen behoren tot de meest voorkomende oorzaken van sonarstoringen tijdens het varen.
👉 Moderne sonar heeft schoon en stabiel water nodig om correct te functioneren.
In de praktijk ligt de oplossing meestal niet in nieuwe apparatuur, maar in:
- correcte montage
- juiste positionering
- stabiele waterstroming langs de transducer
Goed sonarbeeld begint letterlijk bij schoon water onder je transducer.
