21 mei 2026 Bart van den Boom
Veel gebruikers van 2D CHIRP sonar herkennen het beeld:
Vaak wordt direct gedacht aan:
Toch blijkt in de praktijk dat dit regelmatig geen technische storing is, maar een natuurlijk verschijnsel: opstijgende gasbellen vanuit de bodem.
Juist daarom zoeken veel mensen online naar:
In veel gevallen kijken ze eigenlijk naar actieve bodemgasvorming.
In meren, havens en langzaam stromende rivieren verzamelt zich organisch materiaal op de bodem:
Wanneer deze lagen zuurstofarm worden, starten anaerobe afbraakprocessen. Bacteriën breken het organisch materiaal af waarbij gassen ontstaan zoals:
Dit gas verzamelt zich in zachte sedimentlagen totdat het uiteindelijk loskomt richting waterkolom.
Gas blijft niet permanent opgesloten in de bodem. Zodra de drukbalans verandert, kunnen bellen loskomen uit het sediment.
Belangrijke factoren:
Bij dalende druk zet het aanwezige gas uit:
👉 “Bij lagere luchtdruk zet gas uit en komt het makkelijker vrij uit de bodem.”
Daardoor:
Dit verklaart waarom gasactiviteit vaak toeneemt vóór weersomslagen of tijdens warme periodes.
CHIRP sonar werkt zeer gevoelig op verschillen in dichtheid binnen het water.
Gas heeft een compleet andere akoestische dichtheid dan water. Hierdoor reflecteren gasbellen sonarenergie extreem sterk.
Dat veroorzaakt:
Op moderne CHIRP-systemen worden zelfs kleine gasbelletjes zichtbaar die oudere sonarsystemen nauwelijks konden weergeven.
Veel gebruikers vragen zich af waarom deze structuren tijdens het varen schuin in beeld verschijnen.
Dat komt doordat:
Bij stilstand zie je vaak:
Tijdens varen ontstaan:
Hoe hoger de vaarsnelheid, hoe schuiner het patroon meestal zichtbaar wordt.
Gaspluimen verschillen duidelijk van elektronische storing.
👉 Dat onderscheid is belangrijk bij het interpreteren van sonarbeelden.
Gasvorming zie je vooral in wateren met zachte sliblagen en weinig stroming.
Typische locaties:
In deze gebieden kunnen grote hoeveelheden methaangas ontstaan en zichtbaar worden op sonar.
Nieuwere CHIRP-systemen hebben:
Daardoor worden natuurlijke processen zichtbaar die vroeger simpelweg verborgen bleven.
Wat vaak als “extra ruis” wordt ervaren, blijkt in werkelijkheid meer detailinformatie uit het water te zijn.
Gaspluimen kunnen waardevolle informatie geven over:
👉 Voor correcte sonarinterpretatie is het belangrijk om natuurlijke bodemactiviteit te onderscheiden van echte systeemstoringen.
Conclusie
Verticale of diagonale lijnen op 2D CHIRP sonar zijn in veel gevallen geen storing, maar opstijgende gasbellen uit zachte sedimentlagen. Deze gasvorming ontstaat door biologische afbraakprocessen in de bodem en wordt beïnvloed door druk, temperatuur en bodemstructuur.
Door de hoge gevoeligheid van moderne CHIRP sonar worden deze natuurlijke processen zeer duidelijk zichtbaar in de waterkolom. Wat vaak wordt aangezien voor ruis, blijkt in werkelijkheid waardevolle informatie over het water en de bodem te zijn.
