21 mei 2026 Bart van den Boom
Het komt regelmatig voor hoe gasbellen en bodemgas CHIRP sonarbeelden bij Humminbird systemen beïnvloeden. CHIRP sonar werkt met een brede frequentiesweep die terugkaatsingen uit de waterkolom en bodem registreert. Wanneer er gas vrijkomt uit de bodem (zoals methaangas of organisch afbraakgas), ontstaan er kleine luchtbellen in of net boven de bodemlaag. Deze bellen reflecteren het sonarsignaal sterk en verstrooien het beeld, waardoor de bodem onregelmatig, korrelig of “opengebroken” kan lijken. Dit kan worden verward met harde structuren of visactiviteit, maar is in werkelijkheid een fysisch bodemproces dat het sonarbeeld beïnvloedt.
Veel gebruikers van 2D CHIRP sonar herkennen het beeld van verticale strepen in de waterkolom, schuine lijnen tijdens het varen, een wolkachtige verstoring boven de bodem of tijdelijke onderbrekingen in het bodemdetail.
Vaak wordt dan direct gedacht aan een storing, interferentie, elektrische ruis, een defecte transducer of verkeerde instellingen. In de praktijk blijkt dit echter regelmatig geen technische fout te zijn, maar een natuurlijk verschijnsel: opstijgende gasbellen uit de bodem.
Juist daarom wordt online vaak gezocht naar termen zoals “ruis op sonar”, “verticale lijnen fishfinder”, “CHIRP sonar storing” of “strepen in waterkolom”. In veel gevallen gaat het hierbij om zichtbare bodemgasvorming.
In meren, havens en langzaam stromende rivieren verzamelt zich organisch materiaal op de bodem, zoals plantenresten, algen, slib, bladeren en ander organisch afval.
Wanneer deze lagen zuurstofarm worden, ontstaan anaerobe afbraakprocessen waarbij bacteriën het materiaal afbreken en gassen produceren zoals methaan (CH₄) en koolstofdioxide (CO₂).
Dit gas hoopt zich op in zachte sedimentlagen totdat het uiteindelijk vrijkomt in de waterkolom.
Gas blijft niet constant opgesloten in de bodem. Zodra de drukbalans verandert, kunnen bellen loskomen uit het sediment. Belangrijke factoren hierbij zijn onder andere dalende luchtdruk, warm water, weinig stroming, verzadigde slibbodems en een opgebouwde gasdruk in de sedimentlaag.
Bij lagere luchtdruk zet het gas uit, waardoor het makkelijker vrijkomt uit de bodem. Hierdoor worden gasbellen groter, neemt de opwaartse kracht toe en verliezen ze hun grip in het sediment. Dit verklaart waarom gasactiviteit vaak toeneemt vóór weersveranderingen of tijdens warme periodes.
CHIRP sonar is zeer gevoelig voor verschillen in dichtheid in het water. Gas heeft een compleet andere akoestische dichtheid dan water, waardoor sonarenergie extreem sterk wordt gereflecteerd.
Dit resulteert in harde reflecties, verticale kolommen, diffuse wolkenstructuren en verstoring van het bodemdetail. Op moderne systemen worden zelfs kleine gasbellen zichtbaar die oudere sonarsystemen vaak niet konden detecteren.
Wanneer de boot in beweging is, blijft de gaspluim relatief stabiel in het water, terwijl het sonarbeeld tijdsafhankelijk wordt opgebouwd. Daardoor verandert de weergave.
Bij stilstand zie je vaak verticale pluimen of compacte kolommen, terwijl tijdens het varen diagonale lijnen en langgerekte patronen ontstaan. Hoe hoger de snelheid, hoe schuiner deze structuren meestal zichtbaar worden.
Gaspluimen kunnen duidelijk worden onderscheiden van elektronische storing.
Gas is herkenbaar aan opstijgende structuren vanaf de bodem, lokale en veranderlijke activiteit, afhankelijkheid van temperatuur en weersomstandigheden en een duidelijke relatie met de bodemstructuur.
Elektronische ruis daarentegen toont vaak vaste patronen, is onafhankelijk van bodemtype, herhaalt zich constant en staat los van omgevingsfactoren.
👉 Dit onderscheid is essentieel voor correcte sonarinterpretatie.
Gasvorming komt vooral voor in wateren met zachte sliblagen en weinig stroming, zoals meren, zandafgravingen, havens, dode rivierarmen, veengebieden en diepe modderzones.
In deze omgevingen kunnen grote hoeveelheden methaangas ontstaan en zichtbaar worden op sonar.
Nieuwe CHIRP-systemen hebben een hogere gevoeligheid, betere doelseparatie en hogere resolutie in de waterkolom. Daardoor worden natuurlijke processen zichtbaar die vroeger verborgen bleven.
Wat vaak wordt ervaren als ruis, is in werkelijkheid vaak extra detailinformatie uit het water.
Gaspluimen kunnen waardevolle informatie geven over zachte bodemstructuren, slibopbouw, biologische activiteit, zuurstofarme zones en veranderende weersomstandigheden.
👉 Het correct interpreteren van deze signalen helpt om natuurlijke bodemprocessen te onderscheiden van echte technische storingen.
Verticale of diagonale lijnen op 2D CHIRP sonar zijn in veel gevallen geen storing, maar het gevolg van opstijgende gasbellen uit zachte sedimentlagen. Deze ontstaan door biologische afbraakprocessen in de bodem en worden beïnvloed door druk, temperatuur en bodemstructuur.
Door de hoge gevoeligheid van moderne CHIRP sonar worden deze natuurlijke processen steeds duidelijker zichtbaar. Wat vaak als ruis wordt gezien, blijkt in werkelijkheid waardevolle informatie over het onderwatermilieu te zijn.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat zijn gasbellen in sonarbeelden?
Dit zijn kleine luchtbellen die uit de bodem vrijkomen en sonarreflecties verstoren.Wat is bodemgas precies?
Bodemgas is gas dat ontstaat door biologische afbraak in sediment en vervolgens omhoog stijgt in de waterkolom.Hoe ziet dit eruit op CHIRP sonar?
Als ruisachtige zones, korrelige bodemstructuur of een onrustig, “los” bodembeeld.Is dit vis of harde structuur?
Nee, het is geen vis of object maar een verstoring door gasreflecties.Waarom beïnvloedt CHIRP dit sterk?
Omdat CHIRP zeer gevoelig is voor kleine variaties in reflectie en daardoor ook gasbellen zichtbaar maakt.
